Bagakhangai.nutag.mn

"Тэрбум мод" үндэсний хөдөлгөөний хэрэгжилтэд бодлогын үнэлгээ хийж эхэллээ

zulaa — Fri, 19 Jun 2026 15:15:18 +0800

Засгийн газрын 2026 оны 188 дугаар тогтоолын хавсралтаар баталсан “Бодлогын үнэлгээний 2026 оны нэгдсэн төлөвлөгөө”-ний 2.7-д тусгагдсан “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хэрэгжилтэд хийх бодлогын явцын үнэлгээний ажил Сэлэнгэ аймагт эхэллээ.

Энэ дагуу Төрийн нарийн бичгийн даргын 2026 оны 06 дугаар сарын 15-ны өдрийн “Үнэлгээний баг байгуулах тухай” А/180 дугаар тушаалаар байгуулагдсан Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын дарга Б.Буяннэмэхээр ахлуулсан үнэлгээний баг болон Ойн газрын ажлын хэсэг 2026 оны 06 дугаар сарын 19-ний өдрөөс Сэлэнгэ аймагт ажиллаж байна.

Уг үнэлгээ нь “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөнийг эрчимжүүлэх, ойгоор бүрхэгдсэн талбайн хэмжээг нийт газар нутгийн 8.8 хувьд хүргэх зорилтын хэрэгжилтийн явц, үр дүнг үнэлж, цаашид хэрэгжүүлэх арга хэмжээг тодорхойлоход чиглэж байгаа юм.

Ажлын хэсгийг хүлээн авч уулзсан Сэлэнгэ аймгийн Засаг дарга Н.Лхагвадорж батлагдсан ажлын даалгавар, удирдамжийн хүрээнд хамтран ажиллаж, шаардлагатай дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийллээ.

Бодлогын явцын үнэлгээний хүрээнд “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд хэрэгжүүлсэн ойжуулалт, ой нөхөн сэргээлт, үрслэг бэлтгэл, усалгаа, арчилгаа, амьдралтын хяналтын ажлын хэрэгжилтэд үнэлгээ хийж, Сэлэнгэ аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Байгаль орчны газар, сумдын Засаг даргын Тамгын газар, мэргэжлийн байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдтэй зорилтот уулзалт зохион байгуулна.

Мөн бодит хэрэгжилт, дунд хугацааны үр нөлөөг тодорхойлж, цаашид хэрэгжилтийг сайжруулахад чиглэсэн нотолгоонд суурилсан, хэрэгжих боломжтой зөвлөмж боловсруулах юм гэж Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамнаас мэдээллээ.

Цахим орчинд хууль бус мөрийтэй тоглоом зохион байгуулсан гэх хэргийг илрүүлэн шалгаж дуусжээ

zulaa — Thu, 11 Jun 2026 18:10:03 +0800

Цагдаагийн ерөнхий газрын Кибер гэмт хэрэгтэй тэмцэх хэлтсээс “Таван тансаг” нэртэй мөрийтэй тоглоомын клуб байгуулан, цахим орчинд хууль бус мөрийтэй тоглоом зохион байгуулсан гэх хэргийг илрүүлэн шалгаж дууссан байна.

Тодруулбал, шалгалтын явцад Т.Ж нь “Таван тансаг” нэртэй клуб байгуулж, С.Х болон бусад гурван хүний хамт бүлэглэн үйл ажиллагаа явуулсан бөгөөд тэдгээрийн үүрэг, оролцоог хуваарилан мэдээллийн технологи ашиглан мөрийтэй тоглоом зохион байгуулж байсан нь тогтоогджээ.

Уг хэрэгт Нийслэлийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн 20.17 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан Мөрийтэй тоглоом зохион байгуулах гэмт хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэж, Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд шилжүүлээд байна.

Эрүүгийн хуулийн 20.17 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт олон нийтийн газар эсхүл мэдээллийн технологи ашиглан ашиг олох зорилгоор үр дүнг нь урьдчилан төсөөлөх боломжгүй, аз туршиж тоглодог мөрийтэй тоглоом зохион байгуулсан тохиолдолд 450-14 мянга нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл 240-720 цагийн нийтэд тустай ажил хийлгэх, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэхээр хуульчилсан байдаг.

Хууль хяналтын байгууллагын зүгээс иргэдийг цахим орчин дахь хууль бус мөрийтэй тоглоомд оролцохгүй байх, мөн ийм төрлийн үйл ажиллагааг зохион байгуулах, дэмжлэг үзүүлэх нь эрүүгийн хариуцлага хүлээх үндэслэл болдог талаар анхааруулж байна.

Багахангай-Хөшигийн хөндий-Эмээлт чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлнэ

zulaa — Thu, 04 Jun 2026 15:53:42 +0800

“Монголын төмөр зам” ТӨХК-ийн гүйцэтгэх захирал О.Батчулуунаар ахлуулсан ажлын хэсэг өнөөдөр /2026.05.30/ Багахангай–Хөшигийн хөндий–Эмээлт чиглэлийн төмөр замын төслийн бүтээн байгуулалтын талбайд ажиллаж, ажлын гүйцэтгэлд хяналт тавин, төслийн хэрэгжилтийн явцыг үнэллээ.

Ажлын хэсэг төслийн хэрэгжилтийн явцад тулгамдаж буй асуудлыг газар дээр нь хэлэлцэж, бүтээн байгуулалтын ажлыг эрчимжүүлэх, гарч буй хүндрэл бэрхшээлийг шуурхай шийдвэрлэх чиглэлээр тодорхой үүрэг, чиглэл өглөө.

Багахангай–Хөшигийн хөндий–Эмээлт чиглэлийн төмөр зам нь Улаанбаатар хотыг шинэ нисэх буудалтай холбохын зэрэгцээ тээвэр, логистикийн сүлжээний хүчин чадлыг нэмэгдүүлж, ачаа болон зорчигч тээврийн урсгалыг сайжруулах стратегийн ач холбогдол бүхий томоохон дэд бүтцийн төсөл юм.

Мөн төслийг төлөвлөсөн хугацаанд чанартай, үр ашигтай хэрэгжүүлэн ашиглалтад оруулах зорилтын хүрээнд оролцогч талуудын хамтын ажиллагаа, ажлын уялдаа холбоог улам бэхжүүлж, бүтээн байгуулалтын ажлыг эрчимжүүлэхийг энэ үеэр онцлов.

Ерөнхий сайд асан Г.Занданшатар 300 метрийн гүнээс хүн аврах боломжтой төхөөрөмж захиалж ОБЕГ-т бэлэглэхээр болжээ

zulaa — Thu, 04 Jun 2026 15:14:15 +0800

Ерөнхий Сайд асан Г.Занданшатар өөрийн цахим хуудастаа: "Өнөөдөр уг нь хүүхдийн инээд хөөр, баяр баясгалангаар дүүрэн байх ёстой өдөр билээ. Гэвч бид нэгэн бяцхан үрээ цаг бусаар алдлаа.

Заамар суманд амиа алдсан 3 настай охины эцэг эх, ар гэр, төрөл төрөгсдөд гүн эмгэнэл илэрхийлье. Өөрийн хүүхдүүдээс ялгаагүйгээр Монголын ард түмэн сэтгэл зовниж, харуусан гашуудаж, зүрх шимширч байна.

Хүүхэд бол манай үндэстний хамгийн том үнэт зүйл байх ёстой. Хүүхдүүдээ хайрлана гэдэг аюулгүй орчныг нь бүрдүүлж, амь насыг нь хамгаалахаас эхэлнэ. Азийн шатрын тэмцээнд оролцож буй бяцхан шатарчид маань надаас "Бид яаж туслах вэ?" гэж асуулаа.

Тэмцээнд ялах ухаанаас илүү бусдыг аврах гэсэн шатарчин хүүхдүүдийн минь гэгээн сэтгэл, миний сэтгэлийг их хөдөлгөлөө. Шатарчин хүүхдүүдийнхээ санаачилгаар бид Ази тивийн шатарчидтайгаа хэлэлцэж, шийдэл эрэлхийлж Энэтхэг улсад уул уурхайн өрөмдлөгийн цооног, худаг, гүн нүхнээс хүн аврах тусгай зориулалтын төхөөрөмжийг захиалан хийлгэж байна. Төхөөрөмжийг ОБЕГ-т хүлээлгэн өгнө.

Энэхүү технологи нь 300 метр хүртэл гүнд ажиллаж, тусгай камераар хүүхдийг олж, хамгаалалтын бүсээр бэхлэн аюулгүй ажиллагааг хийх чадвартай юм.

Дахиж хэзээ ч, нэг ч гэр бүл энэ зовлонг битгий амсаасай. Хүүхэд бүрийн аюулгүй байдал, амь нас, ирээдүйн төлөө төр, иргэн, бизнесийн байгууллага гэлтгүй хүн бүр чадах чадахаараа нэгдье!" гэжээ.

Баяртай Чүнчин

otgoo — Tue, 02 Jun 2026 14:33:22 +0800

“Хятадын эртний гурван улсын түүхийн ул мөрөөр” Сычуань - Чүнчингийн соёлтой танилцах зуслангийн арга хэмжээний бүх хөтөлбөр дуусаж, аяны багийнхан 05-р сарын 15-ны өдөр Чүнчин хотоос аяарлалаа.

Чүнчин гэдэг үнэхээр гайхалтай хот, ёстой л “8D” хэмээх нэрдээ зохисон гайхалтай байгууламжтай. Нэг давхраас шатаар уруудсаар уруудсаар гараад очиход нэг давхар, дахиад бас нэг шат олж уруудсаар уруудсаар гараад очиход дахиад л нэг давхар, магадгүй тав, зургаа, цаашлаад хорин хэдэн давхар ч байж мэднэ. Уул бараадаж тохижсон “Уулын хот” мөнөөсөө мөн. Сүүлчийн өдөр “18 шат” хэмээх газарт хүрч хоолонд орох үеэр үүнийг нь яах аргагүй мэдэрлээ.

Чүнчин хотын "18 шат" гудамж

Долоон хоногийн турш хамт аялж, хамт суралцсан оюутан залуус маань онгоцны буудалд салах үеэр үнэхээр салж ядаж байлаа. Аяллын эхний өдөр харилцан танихгүй байсан хүмүүс хэдхэн хоногийн дотор танилцаж, дасалцаж, сайхан найзууд болсон байна.

Анх удаа оюутан дүү нартай хамт аялж үзсэн сэтгүүлч миний хувьд тэднээс сурах юм их байсан. Тэд эрч хүчтэй, бүх зүйлд идэвхтэй, суралцах, мэдлэг эзэмших эрмэлзэл бялхам байсан нь надад маш их таалагдсан. Маргааш шинэ зүйл үзнэ, шинэ газрын шинэ түүхтэй танилцана, залуучууд их зүйлийг асууна гэж бодохоор би өөрөө ч мэдээлэл хайж, мэдлэг цуглуулах урамтай болдог байлаа.
Энэ юу гэж байгаа? Тэр нь ямар учиртай вэ? Хэн гэдэг хүн яах гэж бүтээсэн? гэх зэргээр тэд бүх зүйлд сонирхол төрнө. Хэлээд өгөхөөр “Гайхалтай юм, сайхан байна, агуу юм аа” гэх мэтчилэн маш эерэг хариу өгнө. Бусдын шилдэг, давуу талыг хүлээн зөвшөөрч, үнэлж чаддаг байж өөрийгөө хөгжүүлэх ухамсар бий болдог болов уу гэж би ойлгодог. Энэ мундаг ухамсартай, эрч хүчтэй залуучуудын ард гэгээн саруул ирээдүй хүлээж байгаа гэдэгт эргэлзээгүй итгэж явсан минь үнэн.
Ийнхүү Хятад, Монгол, Орос гурван улсын залуучууд, гурван улсын сэтгүүлчид хамтдаа Хятадын эртний гурван улсын түүхийн жимээр аялсан, “гурван гурав ес”-ийн бэлгэшээлтэй аян маань утга төгөлдөр өндөрлөлөө.

Бид илүү нээлттэй, үр ашигтай, ногоон Өвөр Монголыг харлаа

otgoo — Tue, 02 Jun 2026 12:45:38 +0800

Тавдугаар сарын Өвөр Монголд зуны сайхан улирал саатаж байна. 05-р сарын 11-нд Монгол Улсын Монцамэ, Үнэн сонин, Өнөөдөр сонин, MNBTV зэрэг Монгол Улсын томоохон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд, мөн Zuv.mn, Mass.mn, News.mn зэрэг томоохон вэбсайтууд, мөн Гуанмин сонин Дэйли, Ардын өдрийн сонин зэрэг Хятадын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийн 40 гаруй сэтгүүлч Өвөр Монголын Эрээн хотод цуглан хамтарсан сурвалжилгаа эхэллээ.

Энэ сарын 16-ныг хүртэл үргэлжлэх энэхүү арга хэмжээний үеэр сэтгүүлчид "Бүс ба Зам" санаачлагын хүрээнд Хятад, Монголын прагматик хамтын ажиллагааны тод түүхийг баримтжуулахаар Өвөр Монгол, Бээжин хотоор сурвалжилна. 05-р сарын 11-нээс 05-р сарын 13-ны хооронд сэтгүүлчид Өвөр Монголын Эрээн хот, Улаанцав хотод хүрч, боомт, зах зээл, үйлдвэрлэлийн парк, аж ахуйн нэгжүүдээр зочилж, Өвөр Монголын чансаатай хөгжлийн эрч хүчийг биечлэн мэдэрсэн.

Боомтын шинэ төрх: "Гарц"-аас "Төв" хүртэл

Эрээн хот нь Хятад-Монгол-Оросын эдийн засгийн коридорын гол зангилаа юм. Монгол Улсад нээлттэй хамгийн том хуурай замын боомт болох Эрээн хот нь хоёр улсын хоорондын хүний урсгалын 70 гаруй хувийг, Монгол руу экспортлох зайлшгүй шаардлагатай бараа бүтээгдэхүүний 80 гаруй хувийг хариуцдаг.

05-р сарын 11-нд сурвалжлагчид Хятадын /Өвөр Монгол/ Чөлөөт худалдааны туршилтын бүсийн Эрээн хотын бүстэй танилцлаа. Хятад-Монголын Эрээн хот-Замын Үүдийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны бүсийн Хятадын тал болох энэ бүсийг мэдээлэлд суурилсан хяналтаар дамжуулан хил дамнасан хамтын ажиллагааны "загвар" болгон хувиргах болно.

"Одоогийн байдлаар Хятад-Монголын эдийн засгийн хамтын ажиллагааны бүс 1.5 тэрбум юанийн хөрөнгө оруулалт хуримтлуулж, гурван хавтгай дөрвөлжин километр гол талбайн дэд бүтцийн барилгын ажлыг дуусгаад байна.

Ард түмний амьжиргаа: Хүнсний ногоо хөршийн сэтгэл

05-р сарын 12-ны үдээс өмнө сэтгүүлчдийн баг Эрээн хотын жимс, хүнсний ногоо, үр тариа, газрын тосны импорт, экспортын парк ХХК-д зочиллоо. Паркийн дотор Хятад, Монгол хэлээр шошготой алим, жүрж, сонгино болон бусад жимс, хүнсний ногооны хайрцгийг ажилчид ачааны машинд ачиж, хурдны замын боомтоор дамжуулан Монгол руу тээвэрлэхэд бэлэн болгож байв.

Компанийн ерөнхий менежерийн орлогч:

- Манай жимс, хүнсний ногоо чанар сайтай бөгөөд сайн хадгалагддаг. Эрээн хотоос хөдөлж, маргааш өглөө нь Улаанбаатарт ирээд, үд дунд гэхэд монголчуудын хоолны ширээн дээр байх боломжтой.

Энэхүү амжилтын цаана гаалийн бүрдүүлэлтийн үр ашгийг тасралтгүй оновчтой болгож, боомтод "ногоон суваг"-ын баталгаа бий.

Хүнсний ногоо эсвэл жимс нь хоёр бүс нутгийн хүмүүсийн амьжиргааг холбодог. Хөл хөдөлгөөн ихтэй логистикийн сүлжээ нь хоёр орны ард түмний хамгийн үндсэн амьдралын хэрэгцээг холбож, харилцан туслалцах хөршийн найрамдлыг тусгадаг.

Паркийн импульс: Тэмээн жингийн цувааны "Шинэ эхлэл" ба шинэ тооцооллын хүчин чадлын "ногоон хүч"

05-р сарын 13-нд сэтгүүлчдийн баг Улаанцав хотын Чисүмү олон улсын логистикийн төвийн аж үйлдвэрийн парктай танилцсан. Энэ бол улсын хэмжээнд төлөвлөгдсөн хуурай замын боомтын төрлийн үндэсний ложистикийн төв бөгөөд Өвөр Монголын умард зүгт нээлттэй байх чухал тулгуур цэг юм.

Хятад-Европын ачааны галт тэрэгний өртөөн дээр "Хятадад үйлдвэрлэв" бүтээгдэхүүнээр дүүрэн чингэлгүүд хөдлөхөд бэлэн болсон байна. Улаанцаваар дамжин өнгөрөх эдгээр галт тэрэгнүүд алс холын Москва, тэр ч байтугай Европ руу чиглэх болно. 2025 онд Өвөр Монголд Хятад-Европын 9557 ачааны галт тэрэг орж, гарсан нь нь өмнөх оны мөн үеэс 16.9 хувиар өссөн үзүүлэлт бөгөөд улсын нийт тээврийн бараг тал хувийг эзэлж байна. Энэ тоон үзүүлэлтийн цаана Чисүмү зэрэг аж үйлдвэрийн паркуудын үр ашигтай зохион байгуулалт, түгээлтийн чадавхи оршино.

- Энэ бол Орос, Европ руу чиглэсэн чухал суваг, мөн Бээжин-Тяньжин-Хэбэй зах зээлийн өргөтгөл юм. Энд "баталгаат боомт, орчин үеийн ложистик, олон улсын худалдаа, боловсруулалт, үйлдвэрлэл" гэсэн функцууд хурдацтай нэгдэж байна гэж паркийн ажилтан тайлбарлав.

- Энэ газар маш том, холбоос бүр жигд, стандартчилагдсан байдлаар ажилладаг. Би Хятадад болж буй асар их өөрчлөлтүүдийн талаар мэдэж авсан, сурч болох бүх туршлагаа Монголд авчрахыг хүсч байна гэж Tenger телевизийн сурвалжлагч Халиумаа хэлэв.

Чисүмү аж үйлдвэрийн парк нь уламжлалт ложистикийн шинэчлэлийг төлөөлж байгаа бол CICC Data Ulanqab бага нүүрстөрөгчийн тооцооллын хүчний бааз нь Өвөр Монголын шинэ чанарын бүтээмжийн амлалтыг харуулж байна.

Жүнжин Data төсөл жилд 854 сая киловатт-цаг үйлдвэрлэх бөгөөд шинэ эрчим хүчний хүчин чадлын ашиглалтын түвшин 96.8 хувиас давж, ногоон цахилгаан орлуулах түвшин 40 хувьд ойртох болно.

- Хятадын асар том бүтээн байгуулалт үнэхээр гайхалтай. Монгол Улс энэ тал дээр Хятадаас суралцах зүйл их байгаа бөгөөд бид энэхүү дэвшилтэт, боловсронгуй төслийг энэхүү ажиллагаагаар дамжуулан илүү олон Монголын ард түмэнд танилцуулна гэж найдаж байна гэж NTV телевизийн сурвалжлагч Азжаргал хэллээ.

Хөдөө аж ахуйн шинжлэх ухаан, технологи: Хүйтэн, үржил шимтэй хөрсөнд цэцэглэх "Шинэ дээд зэргийн үр" болон орчин үеийн хөдөө аж ахуйн шинэ төлөвлөгөө

05-р сарын 13-ны үдээс хойш сэтгүүлчдийн баг Улаанцав хотын Хүнфү Хөдөө аж ахуйн ХХК-тай танилцсан юм.

- Би саяхан интоорын улаан лоолийг амталсан, маш чихэрлэг бөгөөд эрүүл мэндэд тустай. Би Хятадын ард түмний хичээл зүтгэлийг гүнээ үнэлж байна. Энэхүү хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийн паркийн нямбай, дэвшилтэт хөгжил нь Хятадын стандартчилал, өндөр технологитой салшгүй холбоотой гэж Монголын News.mn сайтын сурвалжлагч н.Цолмонбаатар хэлэв.

Дараа нь сэтгүүлчид Хятадын Хүйтэн улирлын хүнсний ногооны академийн ажлын байранд зочилсон. Хүнсний ногооны хүлэмж, сортын үзэсгэлэнгийн талбайд сурвалжлагчид байцаа, брокколи, луувангийн шинэ сортуудыг үржүүлж байгааг харсан.

- Арав гаруй жилийн өмнө импортын сортууд манай улсын хүйтэн улирлын хүнсний ногооны 90 хувийг эзэлж байсан. Одоо бидний сонгож, тариалсан Zhonggan 628 цуврал байцааны сортууд улсын хэмжээнд жилд 1 сая гаруй мү тариалах талбайтай болсон гэж ажлын байрны дарга Гуань Хүймин хэлэв.

- Бид хүйтэнд тэсвэртэй, өвчинд тэсвэртэй хүнсний ногооны сорт, орчин үеийн тариалалтын техникийг нэвтрүүлэхийг үргэлж хүсч ирсэн. Хятадын эрдэмтдийн ажлын байрны ололт амжилт маш практик юм. Хэрэв Монгол Улс эдгээр технологи, үрийн эх үүсвэрийг нэвтрүүлбэл орон нутгийн хүнсний ногооны хангамжийг ихээхэн баяжуулах болно гэж Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлийн дэд дарга Ариунчулуун ярилаа.

Монголын Tenger телевизийн сэтгүүлч н.Энхгэрэл:

- Энэ бол зүгээр нэг сурвалжилга биш, харин ирээдүйн хамтын ажиллагааны боломжуудыг судлах явдал юм. Энэхүү арга хэмжээний тусламжтайгаар бид илүү нээлттэй, үр ашигтай, ногоон Өвөр Монголыг харсан гэж хэллээ.

Арга хэмжээний Бээжингийн хэсэг 05-р сарын 14-нд эхэллээ. Нээлттэй байдал, хамтын ажиллагаа, хөгжлийн түүх үргэлжилж байна.

Баг зурж урлалаа

otgoo — Mon, 01 Jun 2026 12:41:11 +0800

Гадаад оюутнууд Хятадын эртний “нүүр будалт”-ын урлаг буюу ши жүжгийн багийг урлаж будах ур мэргэжлийг биечлэн туршиж үзлээ.

“Хятадын эртний гурван улсын түүхийн ул мөрөөр” Сычуань - Чүнчингийн соёлтой танилцах аяллын багийнхан 05-р сарын 14-ний орой Жаохуа эртний хотхонд буудалласан бөгөөд торгон хавтагыг ургамал цэцгээр үнэржүүлэх эртний соёл, ши жүжгийн багийг урлан будах зэрэг ур мэргэжлийг биечлэн туршиж суралцсан байна.

Сайн уу 8D Чүнчин хот

otgoo — Mon, 01 Jun 2026 10:43:15 +0800

“Хятадын эртний гурван улсын түүхийн ул мөрөөр” Сычуань - Чүнчингийн соёлтой танилцах аяллын багийнхан 05-р сарын 15-ны өдөр Чүнчин хотод хүрлээ.

Чүнчин хот нь “8D хот” гэдгээрээ алдартай. Яагаад тэр вэ гэхээр уулархаг газрын байгалийн тогтцоосоо болж барилга байгууламж нь маш өвөрмөц, өгсөж уруудсан, муралзаж тахиралдсан зам гудамж элбэг байдаг байна. Мөн уулан дунд байрладгаараа “Уулын хот” гэгддэг төдийгүй байнга униар манан татаж байдгаараа “Манант нийслэл” гэгддэг байна.

Дашрамд дурдахад, Чүнчин хот нь 1997 оны 06-р сард төрийн шууд харьяат хот болж, Бээжин, Тяньжинь, Шанхай хотуудтай нийлээд Хятад улсын Төв засгийн шууд харьяат дөрвөн хот болсон байна. C

Оройн хоолны 5 хялбар жор

zulaa — Wed, 27 May 2026 15:01:44 +0800

Өнөөгийн хурдацтай амьдралын хэв маяг хүмүүсийг үргэлж яарч, завгүй байх нөхцөлд хүргэж байна. Ажил, сургууль, гэр бүлийн үүрэг хариуцлагаас шалтгаалан олон хүн оройн хоолондоо их цаг зарцуулж чаддаггүй. Тиймээс хурдан, амттай бөгөөд хийхэд хялбар хоолнууд нь завгүй өдөр тутмын амьдралд хамгийн тохиромжтой сонголт болдог.

1. Үхрийн махтай ногоотой хуурга

Орц:

Үхрийн мах – 300 гр
Сонгино – 1
Лууван – 1
Амтат чинжүү – 1
Шар буурцгийн соус, давс, перец

Хийх арга:

Махаа нимгэн хэрчинэ.
Сонгино, луувангаа хуурна.
Махаа хийж шаргал болтол нь хуураад амтална.
Будаа эсвэл талхтай идэхэд тохиромжтой.

2. Гурилтай шөл

Орц:

Мах – 250 гр
Гурил – 1 аяга
Сонгино
Давс

Хийх арга:

Махаа чанаж шөл гаргана.
Гурилаа элдээд жижиг тасалж хийнэ.
Сонгино, давсаар амтлаад 10 минут буцалгана.

3. Мексик маягийн буррито

Орц:

Тортилла гурил
Татсан мах – 200 гр
Будаа
Бяслаг, ногоо

Хийх арга:

Махаа амтлаад хуурна.
Бүх орцоо тортиллад бооно.
Хайруулын тавганд бага зэрэг шарна.

4. Солонгос кимчитэй будаатай хуурга

Орц:

Агшаасан будаа – 2 аяга
Кимчи – 1 аяга
Гахай эсвэл үхрийн мах – 150 гр
Өндөг – 1

Хийх арга:

Махаа шарна.
Кимчи, будаагаа нэмээд хуурна.
Дээрээс нь шарсан өндөг тавьж иднэ.

5. Сонгинотой үхрийн махан шөл

Орц:

Үхрийн мах – 300 гр
Сонгино – 3
Сармис – 2 хумс
Масло – 1 халбага
Ус эсвэл махны шөл – 1 литр

Хийх арга:

Сонгиноо нимгэн хэрчээд маслоор удаан хуурч бор өнгөтэй болгоно.
Махаа нэмээд 5–7 минут шарна.
Ус эсвэл шөлөө хийж 30 минут зөөлөн буцалгана.
Давс, перецээр амтлана.

АН-ын лидер О.Цогтгэрэл үү, С.Баярцогт уу?

zulaa — Tue, 26 May 2026 12:04:21 +0800

Сүүлийн үед “...Улс төрийн намууд лидерийн хомсдолд орсон” гэх дүгнэлт хаа сайгүй яригддаг боллоо. Улс төрийн намууд лидергүй учир улс төрийн тогтворгүй, эмх замбараагүй байдал тасрахгүй, үүнийг улс төрийн намууд хазаарлаж дөнгөхгүй, эсрэгээрээ нөлөөнд нь автах болжээ. Ингэж дүгнээд байгаа юм. Хамгийн гол нь, улс төрийн намуудын нэр хүнд ч ташраараа уналаа. Тэр тусмаа, Монголын улс төрийн хоёр том нам дагаж хямраад байгаа нь нотолгоо болоод байх шиг.

Уг нь, МАН, АН-ын хувьд намын даргатай, генсектэй, бүтцийн байгууллагууд нь хэвийн ажиллаад л байгаа харагддаг. МАН-ын даргаар Н.Учрал, генсекээр Я.Содбаатар, АН-ын даргаар О.Цогтгэрэл, генсекээр С.Баярцогт томилогдсон ажиллаж байна. Хоёр дарга нь залуу, хоёр генсек нь туршлагатай улстөрчид гэхэд болно. Гэхдээ, энд нэг өөр зүйл бий. МАН-ын генсек даргаа давж үг, үйлдэл хийдэггүй, эдний намд тийм туршлага байдаггүй юм. Харин АН-д өөр байдал ажиглагдаад эхэлсэн. С.Баярцогт генсек болсноосоо хойш камерын өмнө, микрофоны ард байнга үзэгдэх болсон. Заримдаа, АН-ын бодлогын асуудлаар намын даргынхаа ярьснаас эсрэгийг яриад зогсож байдаг. Тиймээс, “…АН-ын лидер нь О.Цогтгэрэл үү, С.Баярцогт уу” гэдэг асуулт тавигдаад байгаа юм. Гэхдээ эхлээд “…Лидер гэж хэн бэ” гэдгийг эргэж нэг харах хэрэгтэй.

Онолд улс төрийн намын лидерт таван шинж заавал байх ёстой гэж үздэг. Энэ нь, нэгт, алсын хараа ба стратегийн сэтгэлгээтэй, хоёрт, олон нийтэд нөлөөлөх чадвартай, гуравт, хариуцлага ба шийдэмгий байдалтай, дөрөвт, уран илтгэх чадвартай, тавд, ёс зүйтэй, шударга ёсыг баримталдаг байхыг шаарддаг байна.

Өөрөөр хэлбэл, улс төрийн лидер нь нийгэмд тулгамдаж буй асуудлыг олж харах, түүнийг шийдвэрлэх тодорхой төлөвлөгөөг боловсруулах, ирээдүйг зөв төсөөлөх чадвартай, бусдыг үг яриа, итгэл үнэмшил, үзэл санаагаараа дагуулах, олон нийтийн дэмжлэгийг авах өндөр ур чадвар буюу харизмтай, хүндрэлтэй нөхцөл байдалд зөв шийдвэр гаргах, түүнийхээ үр дүнг хүлээх чадвартай, өөрийн санаа бодлыг олон нийтэд ойлгомжтой, үнэмшилтэйгээр илэрхийлэх, харилцааны өндөр соёлтой, ард түмний эрх ашгийг дээдлэх, нийгмийн өмнө хүлээсэн үүргээ нэр төртэй биелүүлдэг байх чадвар шаардлагатай байдаг.

Харин уг “лидер” хэмээх шалгуурт О.Цогтгэрэл, С.Баярцогт хоёр хэр зэрэг нийцдэг вэ. Энэ сонирхолтой хариутай. АН-ын дарга О.Цогтгэрэлийг улс төр судлаачид, олон нийтийн зүгээс “…Бизнес эрхлэгчийн хувиар хуримтлуулсан удирдлагын туршлага дээрээ тулгуурлан улс төрд шийдэмгий, эрх баригчдын алдааг шүүмжилсэн сөрөг хүчний хатуу байр суурийг баримталдгаараа танигдсан лидер” гэж тодорхойлдог. Түүний манлайлах шинж нь зарчимч, бизнесийн суурьтай, шүүмжлэлт хандлагатай гэдэг дээр тодордог. Тухайлбал, түүнийг УИХ-д олонх, цөөнхийн зааг ялгааг хатуу баримтлах ёстой гэж үзэн, АН-ыг эрх баригч МАН-тай хамтарсан Засгийн газарт орохыг эсэргүүцэж, сөрөг хүчний хяналт тавих үүргийг чухалчилдгаар нь зарчимч гэдэг байна. Мөн, “ТЭСО” группийг үүсгэн байгуулж, удирдаж ирсэн нь түүнд макро эдийн засаг болон төсөв, татварын бодлогыг шүүмжлэх, бизнесийн салбарын гажуудлыг ил гаргах боломж олгодгоороо бизнесийн суурьтай байдлаа давуу тал болгосон гэдэг. Нийгэмд буй шударга бус байдал, төрийн өмчит компаниудын үрэлгэн байдал, авлигын асуудалд шүүмжлэлтэй ханддаг нь сөрөг хүчний лидер байхад яв цав тохирдог. Ерөнхийдөө, О.Цогтгэрэлийг шийдэмгий байр суурьтай хатуу удирдагч гэдэг. Харин АН-ын дотоод шинэчлэл, нэгдмэл байдлыг хангах тал дээр шүүмжлэгддэг.

Генсек С.Баярцогт бол АН-ын хамгийн нөлөө бүхий, туршлагатай улс төр, эдийн засгийн лидерүүдийн нэг гэгддэг. Хар залуугаасаа улс төрд хөл тавьсан. АН-ын бодлого, тэр байтугай Монгол Улсын эдийн засгийн томоохон шийдвэрүүдэд гол үүрэг гүйцэтгэж ирсэн. Сайн муу нь тэнцсэн хоёр туйлт улстөрч гэгддэг. “… С.Баярцогт лидер мөн үү” гэвэл, улс төрийн арвин туршлагатай, АН-ын стратегийг тодорхойлогч, оюуны чадамж ба эдийн засгийн мэдлэгтэй гэж үнэлэгддэг.

Өөрөөр хэлбэл, С.Баярцогтыг эдийн засаг, хууль эрх зүйн өндөр мэдлэгтэй, удирдан чиглүүлэх чадвартай гэж үнэлдэг. АН-ынхан “…С.Баярцогтын мэдлэг, чадварыг намдаа болон улс орондоо зөв ашиглах нь үр дүнтэй” гэсэн байр суурийг илэрхийлдэг.

С.Баярцогтын лидер мөн үү, биш үү гэдэг дээр хамгийн их маргаан УИХ-ын 2024 оны сонгуулийн өмнөх нэр дэвшүүлэх үйл ажиллагааны үеэр болж байв.

Түүнийг АН-ын жагсаалтын ес дээр бичсэн, бас бичээгүй гэх асуудал үүсэхэд тус намынхан хоёр талцаад нэлээд “юм” болж байв. Нэг хэсэг нь “…С.Баярцогттой жагсаалт санал авахгүй” гэж байв. Харин нөгөө хэсэг нь “…С.Баярцогт жагсаалтаас хасагдчихаад жинхэнэ лидерийн зангараг гаргалаа. Уг нь жагсаалтын чимэг, зүтгүүр нь байсан юм” гэцгээж байсан юм.

С.Баярцогт намынхнаасаа гадна олон нийт, нийгмийг нь талцуулан шуугиулдаг. Тэр нь түүний сөрөг талуудтай холбоотой. С.Баярцогтыг Сангийн сайд байсан 2009 онд Монгол Улсын Засгийн газар Оюу толгойн хөрөнгө оруулалтын гэрээг байгуулсан. Тэр гэрээ нь Монгол Улсад хохирол учруулсан хэмээн олон нийтийн зүгээс хүчтэй шүүмжилдэг. Түүгээр С.Баярцогтын нэр хүнд нэлээд сэвтсэн. Үүнээс гадна, тэрээр 2014 онд оффшор дансны дуулианд холбогдсон. Түүгээрээ хууль эрх зүйн маргаануудтай холбоотой байсаар ирсэн. Нэг үгээр хэлбэл, С.Баярцогтыг улс төрийн хүрээнд бодлого тодорхойлох хэмжээний өндөр чадвартай лидер гэдэг ч Оюу толгойн гэрээ, оффшорын асуудлаар ёс зүй, эрх зүйн чадамж байхгүй гэж үздэг улстөрчид, олон нийтийн багагүй хэсэг бий. Хэдийгээр ийм эсрэгцэл олон жил үргэлжилж буй ч С.Баярцогт зүтгэсээр байгаад АН-ын генсек болж чадсан. Албан тушаалд очсоноосоо хойш улс төрийг тасралтгүй хийж явна. Гэхдээ АН-ын генсекийн албан тушаал бол гадагшаа том улс төр хийхээс өмнө намынхаа дотоод эв нэгдлийг хангах нь нэн тэргүүний хийх ажил нь юм. Тэр энэ тал дээр ямар үр дүн гаргаж байгаа нь одоогоор тодорхой буй байгаа юм.

Ингээд ерөнхийд нь улс төрийн лидерийн алсын хараа ба стратегийн сэтгэлгээтэй, олон нийтэд нөлөөлөх чадвар буюу харизмтай, хариуцлага ба шийдэмгий байдалтай, уран илтгэх чадвартай, ёс зүй, шударга ёсыг баримталдаг байх таван шинжээр харвал АН-ын дарга О.Цогтгэрэлд хариуцлага ба шийдэмгий байдалтай, ёс зүй, шударга ёсыг баримталдаг гэх хоёр нь, генсек С.Баярцогтод алсын хараа ба стратегийн сэтгэлгээтэй, олон нийтэд нөлөөлөх чадвар буюу харизмтай, уран илтгэх чадвартай гэсэн гурван шинж нь байна. Тиймээс “…Тэд лидер мөн үү” гэх асуулт тавигддаг бололтой. Гэвч, өнөөдөр нэгэнт АН-ын удирдлагад томилогдож, сонгогдсон хоёр тул 2027, 2028 оны сонгуулиудад тус нам тэдний “толгой”-гоор оролцоно. Харин эдгээр сонгуулиудад АН-д намын даргынх нь бодлого, стратеги жин дарж хэрэгжих үү, эсвэл генсекийнх нь үү. Үүгээрээ улс төрийн хүрээнийхний сонирхлыг татсаар байгаа юм.

Б.ГАРЬД

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 25. ДАВАА ГАРАГ. № 99 (7841)