Мэдээ мэдээлэл - Bagakhangai.nutag.mn http://bagakhangai.nutag.mn/ ru Мэдээ мэдээлэл - Bagakhangai.nutag.mn DataLife Engine "Тэрбум мод" үндэсний хөдөлгөөний хэрэгжилтэд бодлогын үнэлгээ хийж эхэллээ http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2738 http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2738
Засгийн газрын 2026 оны 188 дугаар тогтоолын хавсралтаар баталсан “Бодлогын үнэлгээний 2026 оны нэгдсэн төлөвлөгөө”-ний 2.7-д тусгагдсан “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хэрэгжилтэд хийх бодлогын явцын үнэлгээний ажил Сэлэнгэ аймагт эхэллээ.
Энэ дагуу Төрийн нарийн бичгийн даргын 2026 оны 06 дугаар сарын 15-ны өдрийн “Үнэлгээний баг байгуулах тухай” А/180 дугаар тушаалаар байгуулагдсан Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын дарга Б.Буяннэмэхээр ахлуулсан үнэлгээний баг болон Ойн газрын ажлын хэсэг 2026 оны 06 дугаар сарын 19-ний өдрөөс Сэлэнгэ аймагт ажиллаж байна.
Уг үнэлгээ нь “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөнийг эрчимжүүлэх, ойгоор бүрхэгдсэн талбайн хэмжээг нийт газар нутгийн 8.8 хувьд хүргэх зорилтын хэрэгжилтийн явц, үр дүнг үнэлж, цаашид хэрэгжүүлэх арга хэмжээг тодорхойлоход чиглэж байгаа юм.
Ажлын хэсгийг хүлээн авч уулзсан Сэлэнгэ аймгийн Засаг дарга Н.Лхагвадорж батлагдсан ажлын даалгавар, удирдамжийн хүрээнд хамтран ажиллаж, шаардлагатай дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийллээ.
Бодлогын явцын үнэлгээний хүрээнд “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд хэрэгжүүлсэн ойжуулалт, ой нөхөн сэргээлт, үрслэг бэлтгэл, усалгаа, арчилгаа, амьдралтын хяналтын ажлын хэрэгжилтэд үнэлгээ хийж, Сэлэнгэ аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Байгаль орчны газар, сумдын Засаг даргын Тамгын газар, мэргэжлийн байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдтэй зорилтот уулзалт зохион байгуулна.
Мөн бодит хэрэгжилт, дунд хугацааны үр нөлөөг тодорхойлж, цаашид хэрэгжилтийг сайжруулахад чиглэсэн нотолгоонд суурилсан, хэрэгжих боломжтой зөвлөмж боловсруулах юм гэж Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамнаас мэдээллээ.
]]> zulaa Fri, 19 Jun 2026 15:15:18 +0800 Цахим орчинд хууль бус мөрийтэй тоглоом зохион байгуулсан гэх хэргийг илрүүлэн шалгаж дуусжээ http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2737 http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2737
Цагдаагийн ерөнхий газрын Кибер гэмт хэрэгтэй тэмцэх хэлтсээс “Таван тансаг” нэртэй мөрийтэй тоглоомын клуб байгуулан, цахим орчинд хууль бус мөрийтэй тоглоом зохион байгуулсан гэх хэргийг илрүүлэн шалгаж дууссан байна.
Тодруулбал, шалгалтын явцад Т.Ж нь “Таван тансаг” нэртэй клуб байгуулж, С.Х болон бусад гурван хүний хамт бүлэглэн үйл ажиллагаа явуулсан бөгөөд тэдгээрийн үүрэг, оролцоог хуваарилан мэдээллийн технологи ашиглан мөрийтэй тоглоом зохион байгуулж байсан нь тогтоогджээ.
Уг хэрэгт Нийслэлийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн 20.17 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан Мөрийтэй тоглоом зохион байгуулах гэмт хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэж, Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд шилжүүлээд байна.
Эрүүгийн хуулийн 20.17 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт олон нийтийн газар эсхүл мэдээллийн технологи ашиглан ашиг олох зорилгоор үр дүнг нь урьдчилан төсөөлөх боломжгүй, аз туршиж тоглодог мөрийтэй тоглоом зохион байгуулсан тохиолдолд 450-14 мянга нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл 240-720 цагийн нийтэд тустай ажил хийлгэх, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэхээр хуульчилсан байдаг.
Хууль хяналтын байгууллагын зүгээс иргэдийг цахим орчин дахь хууль бус мөрийтэй тоглоомд оролцохгүй байх, мөн ийм төрлийн үйл ажиллагааг зохион байгуулах, дэмжлэг үзүүлэх нь эрүүгийн хариуцлага хүлээх үндэслэл болдог талаар анхааруулж байна.
]]> zulaa Thu, 11 Jun 2026 18:10:03 +0800 Ерөнхий сайд асан Г.Занданшатар 300 метрийн гүнээс хүн аврах боломжтой төхөөрөмж захиалж ОБЕГ-т бэлэглэхээр болжээ http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2735 http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2735
Ерөнхий Сайд асан Г.Занданшатар өөрийн цахим хуудастаа: "Өнөөдөр уг нь хүүхдийн инээд хөөр, баяр баясгалангаар дүүрэн байх ёстой өдөр билээ. Гэвч бид нэгэн бяцхан үрээ цаг бусаар алдлаа.
 
Заамар суманд амиа алдсан 3 настай охины эцэг эх, ар гэр, төрөл төрөгсдөд гүн эмгэнэл илэрхийлье. Өөрийн хүүхдүүдээс ялгаагүйгээр Монголын ард түмэн сэтгэл зовниж, харуусан гашуудаж, зүрх шимширч байна.
 
Хүүхэд бол манай үндэстний хамгийн том үнэт зүйл байх ёстой. Хүүхдүүдээ хайрлана гэдэг аюулгүй орчныг нь бүрдүүлж, амь насыг нь хамгаалахаас эхэлнэ. Азийн шатрын тэмцээнд оролцож буй бяцхан шатарчид маань надаас "Бид яаж туслах вэ?" гэж асуулаа.
 

Тэмцээнд ялах ухаанаас илүү бусдыг аврах гэсэн шатарчин хүүхдүүдийн минь гэгээн сэтгэл, миний сэтгэлийг их хөдөлгөлөө. Шатарчин хүүхдүүдийнхээ санаачилгаар бид Ази тивийн шатарчидтайгаа хэлэлцэж, шийдэл эрэлхийлж Энэтхэг улсад уул уурхайн өрөмдлөгийн цооног, худаг, гүн нүхнээс хүн аврах тусгай зориулалтын төхөөрөмжийг захиалан хийлгэж байна. Төхөөрөмжийг ОБЕГ-т хүлээлгэн өгнө.
 
Энэхүү технологи нь 300 метр хүртэл гүнд ажиллаж, тусгай камераар хүүхдийг олж, хамгаалалтын бүсээр бэхлэн аюулгүй ажиллагааг хийх чадвартай юм.
 
Дахиж хэзээ ч, нэг ч гэр бүл энэ зовлонг битгий амсаасай. Хүүхэд бүрийн аюулгүй байдал, амь нас, ирээдүйн төлөө төр, иргэн, бизнесийн байгууллага гэлтгүй хүн бүр чадах чадахаараа нэгдье!" гэжээ.
 
]]> zulaa Thu, 04 Jun 2026 15:14:15 +0800 Оройн хоолны 5 хялбар жор http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2734 http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2734
Өнөөгийн хурдацтай амьдралын хэв маяг хүмүүсийг үргэлж яарч, завгүй байх нөхцөлд хүргэж байна. Ажил, сургууль, гэр бүлийн үүрэг хариуцлагаас шалтгаалан олон хүн оройн хоолондоо их цаг зарцуулж чаддаггүй. Тиймээс хурдан, амттай бөгөөд хийхэд хялбар хоолнууд нь завгүй өдөр тутмын амьдралд хамгийн тохиромжтой сонголт болдог.

1. Үхрийн махтай ногоотой хуурга

Үхрийн махтай ногоотой хуургаОрц:
  • Үхрийн мах – 300 гр
  • Сонгино – 1
  • Лууван – 1
  • Амтат чинжүү – 1
  • Шар буурцгийн соус, давс, перец
Хийх арга:
  1. Махаа нимгэн хэрчинэ.
  2. Сонгино, луувангаа хуурна.
  3. Махаа хийж шаргал болтол нь хуураад амтална.
  4. Будаа эсвэл талхтай идэхэд тохиромжтой.

2. Гурилтай шөл

Гурилтай шөлОрц:
  • Мах – 250 гр
  • Гурил – 1 аяга
  • Сонгино
  • Давс
Хийх арга:
  1. Махаа чанаж шөл гаргана.
  2. Гурилаа элдээд жижиг тасалж хийнэ.
  3. Сонгино, давсаар амтлаад 10 минут буцалгана.

3. Мексик маягийн буррито

Мексик маягийн бурритоОрц:
  • Тортилла гурил
  • Татсан мах – 200 гр
  • Будаа
  • Бяслаг, ногоо
Хийх арга:
  1. Махаа амтлаад хуурна.
  2. Бүх орцоо тортиллад бооно.
  3. Хайруулын тавганд бага зэрэг шарна.

4. Солонгос кимчитэй будаатай хуурга

Солонгос кимчитэй будаатай хуургаОрц:
  • Агшаасан будаа – 2 аяга
  • Кимчи – 1 аяга
  • Гахай эсвэл үхрийн мах – 150 гр
  • Өндөг – 1
Хийх арга:
  1. Махаа шарна.
  2. Кимчи, будаагаа нэмээд хуурна.
  3. Дээрээс нь шарсан өндөг тавьж иднэ.

5. Сонгинотой үхрийн махан шөл

Сонгинотой үхрийн махан шөлОрц:
  • Үхрийн мах – 300 гр
  • Сонгино – 3
  • Сармис – 2 хумс
  • Масло – 1 халбага
  • Ус эсвэл махны шөл – 1 литр
Хийх арга:
  1. Сонгиноо нимгэн хэрчээд маслоор удаан хуурч бор өнгөтэй болгоно.
  2. Махаа нэмээд 5–7 минут шарна.
  3. Ус эсвэл шөлөө хийж 30 минут зөөлөн буцалгана.
  4. Давс, перецээр амтлана.
]]> zulaa Wed, 27 May 2026 15:01:44 +0800 Насанд хүрээгүй хүүхдийн үйлдсэн зам тээврийн ослын улмаас 25 хүн хохирчээ http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2699 http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2699
Насанд хүрээгүй хүүхдүүд тээврийн хэрэгсэл жолоодон зам  хөдөлгөөнд оролцох  нь эрс нэмэгджээ. Тээврийн прокурорын газраас сүүлийн гурван жилийн байдлаар насанд хүрээгүй хүүхдийн үйлдсэн тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөний аюулгүй байдал, ашиглалтын журам зөрчих 21 хэргийг шүүхээр шийдвэрлүүлээд байна.
Гэмт хэргийн улмаас зургаан хүний амь нас хохирч, найман хүн хүнд, 10 хүн хүндэвтэр, нэг хүнд хөнгөн хохирол учирчээ.
Зам тээврийн осолд орсон хүүхдийн насны байдлаар нь авч үзвэл 15-17 насны эрэгтэй хүүхдүүд байсан бөгөөд эдгээр хүүхдүүдээс нэг хүүхэд согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодож зам тээврийн осол гаргасан байна.
Шүүхээр ял шийтгэл оногдуулсан байдлыг авч үзвэл:
  • Таван хүүхдэд хорих ял оногдуулж,
  • Хоёр хүүхдийн зорчих эрхийг хязгаарлаж,
  • 11 хүүхдэд ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж, гурван хүүхдийг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлжээ. 
Осол гарах болсон шалтгаан нөхцөл нь эцэг, эхчүүд автомашиныхаа түлхүүрийг ил орхидог хүүхдүүддээ тавих хараа хяналт хангалтгүй. Мөн хүүхдүүд энэ талын мэдлэг дутмаг зэргээс болсон гэж үзжээ.
Насанд хүрээгүй хүүхэд жолоодох эрхгүйгээр тээврийн хэрэгсэл жолоодсон зөрчил 2023 онд 736, 2024 онд 917, 2025 онд 2007 бүртгэгдсэн байна. Харин 2026 оны эхний гурван сарын байдлаар жолоодох эрхгүйгээр тээврийн хэрэгсэл жолоодсон зөрчилд холбогдсон 446 хүүхдэд шийтгэл ногдуулжээ.
Эдгээр зөрчлийн 68,4 хувь орон нутагт үйлдсэн байна. Иймээс иргэд хүүхдээ тавих хараа хяналтаа сайжруулж, насанд хүрээгүй хүүхдээр тээврийн хэрэгсэл жолоодох нөхцөл боломж олгохгүй байх, үүсэх нөхцөл байдлын үр дагаврыг тайлбарлаж өгөхийг прокурорын байгууллагаас анхааруулж байна.
]]> zulaa Thu, 07 May 2026 14:22:25 +0800 Ногоон дугаар олгогдохгүй автомашинууд http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2698 http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2698
Зам тээврийн яамнаас цахилгаан хөдөлгүүртэй автомашины хэрэглээг дэмжих, тодорхой ангиллын дагуу ногоон дугаар олгох талаар мэдээлэл өглөө.
Энэ талаар Зам, тээврийн хөгжлийн яамны Автотээврийн бодлого, зохицуулалтын газрын дарга Э.Мөнхнасан "Цахилгаан тээврийн хэрэгслийг дугаарын хязгаарлалтаас чөлөөлөх шийдвэр өчигдөр гарсан. Олон нийтийн дунд ойлгомжгүй асуудлууд гарч байх шиг байна.
Импортоор орж ирсэн 100 хувь цахилгаан машинд ногоон дугаар олгоно. Үндсэн хөдөлгүүр нь цахилгаан, зай цэнэглэх зориулалт бүхий нэмэлт эх үүсвэртэй цахилгаан тээврийн хэрэгслийг эко ангилалд хамруулж, дугаарын хязгаарлалтаас чөлөөлнө.  Энэ төрлийн 72 автомашин бүртгэлтэй байна" гэлээ.
Дараах тээврийн хэрэгслийг дугаарын хязгаарлалтад хамруулахгүй ногоон дугаар олгоно:  
  • 100 хувь цахилгаан буюу BEV төрлийн автомашинд шууд ногоон дугаарыг олгох юм байна.
  • Мөн EREV төрлийн буюу үндсэн хөдөлгүүр нь цахилгаан, түүн дээрээ нэмээд батарей цэнэглэх зориулалтын нэмэлт эх үүсвэртэй, цахилгаан тээврийн хэрэгслийг эко ангилалд оруулж, дугаарын хязгаарлалтаас чөлөөлөх шийдвэр гарчээ. 
Харин  приус, акуа, хосолмол хөдөлгүүртэй Hybrid тээврийн хэрэгслүүдэд мөн хамаатай гэсэн ташаа ойлголт явж байна. Hybrid тээврийн хэрэгслүүдэд ногоон дугаар олгохгүй гэдгийг онцлов. 
100 хувь цахилгаан болон түүн дээрээ нэмэлт батарей цэнэглэх эх үүсвэр буюу жижиг хэмжээний генератор суурилуулсан тээврийн хэрэгсэлд ногоон дугаар олгох ажээ.
]]> zulaa Tue, 05 May 2026 17:15:58 +0800 Сурагчдын зуны амралт хэзээ эхлэх вэ http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2697 http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2697
Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын III улирлын хичээл үргэлжилж байна. Боловсролын сайдын баталсан 2025-2026 оны хичээлийн жилийн бүтцээр III улирлын хичээл есөн долоо хоног үргэлжилнэ.

Энэ хичээлийн жилд:
  • 1-5-р анги 34 долоо хоног
  • 6-9-р анги 35 долоо хоног
  • 10-12-р анги 36 долоо хоног хичээллэж, бүгд 6-р сарын 15-наас зуны амралт эхэлнэ. Төгсөх ангийн сурагчид элсэлтийн шалгалтаа өгөх юм.
]]> zulaa Tue, 05 May 2026 10:56:10 +0800 ИХЭМСЭГ ТҮШЭЭДИЙН ХЭМЖЭЭ http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2696 http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2696
(оргилд арай гэж заларсных баяжаад авбал буух цагт амин хувьд улсын хөгжлөөс унацтай)
Дархан цаазат хангай сэргэдэг бол халдашгүй эрхтэй гишүүд ялзардаг аж. Инээх дүр нүүрэндээ идэх санаа цээжиндээ гэх үг яагаад гарсан юм бол? Гишүүнийг тойргийн сонгогчдын хяналтад өгч 3-ны 2 хувийн саналаар эргүүлэн татдаг хууль гялс үйлчилбэл даврагчид гүлс хийнэ. Өөрөөр хэлбэл эргүүлэн татах эрхтэй сонгогчдын толгой дээр хулгайч гишүүн сайдууд дураараа дургиж чадахгүй шогнойно. Даварсан хулгайчдыг хазаарлах ийм хүчирхэг боломж байсаар атал хэрэглэх сортоо манууст төрдөггүй нь маанагийнх. Мэдсээр байж хэмжээгүй эрх дархтаныг хуулийн дээр залж,давруулснаа сонгогчид минь ухаар. Үүнд тэд биш бид буруутай. Тэднийг хуульд захирагдахгүй дархалснаар иргэд эрх мэдэлгүй сүрэг болжээ. Хариуцлага хүлээх хуульгүй болсон “ноёд” ямар ч хэрэг тарина. Эзгүй хээр тарвалзаж амьдарсан тархай бутархай малчдын удам хуулиа нулимаад зоргоор туйлахдаа өчүүхэн ч гудийхгүй.
Хуулийн байгууллага хулгайг нь шалгаж хүч хүрдэггүй бүлэглэлийг дүнхүү сонгогчид “бурхад” хэмээн толгой дээрээ залж ирэв. Тиймээс сонгогдсон хулгайчид буруугүй. Учир нь тэд сонгогдсон. Харин тэднийг төрийн толгойд залсансонгогчид 90 онд Монголд үрсэлсэн ардчиллын үндсийг үхүүлсэн нүгэлтнээр түүхэнд үлдэв. Тийм нүгэлтэн-бүх сонгогчдын дийлэнх учраас тэдний санал ялдаг. Сонгуулийн ялалтыг шийдвэрлэгч-дүнхүү олныг дөрөөлөгчид эрх мэдэлд хүрч эргэлт буцалтгүй хожив. Ёс зүй үнэгүйдэж, авилга хулгай дархлагдан оодорлоо. Тархи үнэгүйдэж, боловсрол хог дээр хаягдав. Сонгогчид гэгээрвэл хулгайчид төрийн толгойд заларч тонгочихгүй. Луйвар хулгайг гишүүд хийдэг-бид мэддэг. Мэдээд яах юм бэ? Бид сонгох эрхтэй ч гэмт хэрэг үйлдсэн гишүүнэээргүүлэн татах хоншооргүй. Гишүүдийн ёс суртахуун хэмжишгүй агаад халдашгүй эрхтэй. Хэмжиж болохгүй ёс зүйн ард авилга хулгай луувар дархлагдав.   
Мандатаа өвөртөлж тангаргаа өргөх ёслолоор төрийн ноёлох оргилд заларснаа мэдэрнэ. Ноёлох оргилд заларсан Танд ямар ч хууль үйлчлэхгүй. Халдашгүй дархан эрхтэй болсон тань хамгийн гол олз. Хууль биелүүлэхээ түвэгшээдэг монгол хүн хуульгүй амьдрахыг диваажин гэдэг. Хууль хүрдэггүй халилд хөл тавьж гэмээнэ томилгоо, шахаа, лиценз, тендер, концесс атганд. Тансаглах мөнгө аминых бус төсвийнх. Өөрийнх нь хураалгасан татвараас тасдаж Та өөрт нь өгөхдөө өөрөөсөө өгч буй дүр эсгэ. Таныг хувиасаа туслав гэж харанхуй сонгогч чинь баярлаж тэнэгтэнэ. Ингэ гэж гишүүн тус бүрт төсвөөс 4 тэрбумыг тараадаг. Шинэ гишүүдэд эхлээд тансаг хаус хүчирхэг жийп бүрэлзэх нь мэдээж. Гэлээ ч архаг гишүүдийн буруу гарын нууц олзны хэмжээг шинэ гишүүд тантмагц хаус жийп юу ч биш болж “Хуульгүй 4 жилээ чамлаж, үтэр түргэн амжиж баяжъя” гэдэг хувиа борлуулах овсгоо чинь эрхэм шинэ гишүүн таныг яаруулна.
Насаараа тансаглахад гарын ая даах бэл хураахгүй аваас ноёлох оргилд нэр нүүр мөнгөө барж авирсны утга юу билээ гэж Та шанална. Хуульгүй хугацаа 4-хөн жил гэж чамлана. Иймхэн хугацаанд төр түмний төлөө тархиа ядраах тэнэглэл болох нь танигдана. Хүн төрөлхтөний хөгжлийн загвар судалж барагдахгүй. Бөөн ядаргаа. Өөртөө хайргүй хүн үгүйтэй адил-ард олондоо хайртай хүн яг үнэндээ УИХ-д байхгүйг ухаарна. Оргилд арай гэж гарсных баяжаад авбал буух цагт эрхэм гишүүнд улсын хөгжлөөс унацтай гэх монгол ухаан дээгүүрээ дийлж буй. Та нарын хэмжээ ердөө энэ.
Барууныг хөгжүүлсэн ардчилал Монголд хараалын бай болов. Өөдрөг яваа монголоо өөдгүй монгол дэгээдэж унагахыг харж бухимдсаар өвгөн миний нас дууслаа. Ардчиллаар явъя гэтэл авилгатай замд будилчхав. Гоё гоё төслийн үлгэрүүдэд самгардалгүй, жаахан хүч хөрөнгөө чадах ганц нэгд төвлөрүүлж, ашиглалтад оруулаад өгөөжийг хүртсэн цагт-үр дүнд хүрлээ гэж занш. Хомс тэнхээ маань үл бүтэх мөрөөдлүүдэд тарамдаж замхарлаа. Олон санаат оргож чаддаггүй. Гадны хорт хатгаас-дүнхүү Монголд дийлж амтшав. Баялаг бүтээх бизнес нь дажгүй цэцэглээд үндэсний хөрөнгөтний зиндаанд дөхвөл барууны гар хөл, хорлон сүйтгэгч гээд өргөн фронтоор дайрна. Цаазалдагсан бол цөөнгүй бизнесмэн, лидер буудуулсан. Хэн хэн буудуулах нь тааж цөхөлтгүй. Хэн хэн буудах нь ч оноож ядалтгүй. Буудах хууль алга. Буудах эх орончид бэлэн. 
Адгийн Монголд ардчилал ахдав уу? Улныхан гэгч бидэнд ардчилал ахдав уу? МАН-ын дараалсан үнэмлэхүй ялалт бахтай ч хэт тасархай нь “монгол сонгогчид хэн бэ” гэх эргэлзээ мөн үү? Мөн. Сонгогчид итгэлээрээ МАН-д ингэж нэгдсэн гэхэд сэжигтэй. Нуулгүй хэлэхэд яг л коммунист сонгууль. Бидний сэтгэхүй либериаль ардчиллаар амьдрах өдий юм уу. 4-р анги төгсөөгүй малчныг их сургуульд оруулсантай ижил-бүдүүлэг харанхуй монголчуудад барууны ардчилал, чөлөөт зах зээлийн программ хүнддэв үү. Адгийн Монголд ардчилал гоёдолгүй яахав гэж тавлан жуумалзах гүрэн ч бий дээ. Бүх сонгогч МАН руу ханардаг ч сөрөг хүчнээр цангагчид дураараа дургигч МАН-ыг хазаарлахуйц санал өгсөн. Найман жилийнхээ луйвар хулгайд МАН сөхрөөд Ц.Туваан, О.Алтангэрэл, Т.Доржханд нарын-эрх мэдэлд нугасгүйг далимдуулж, дампуурсан яамдаа АН, ХҮН-д өгч тарьсан балгаа хөнгөлөхийг санаархав. 
Төмөр замын гацааг Л.Оюун-Эрдэнэ мулталсан юм биш. Төмөр замыг орос олигархиудын захиалгаар Х.Баттулга гацаахад МАН байтугай АН-ын эсэргүүцэл мэдрэгдээгүй. Монголчуудын маллуулж буйг мэдэхийн дээдээр мэдэх-ажил хэрэгч хятадууд боомт холболтыг хүлээж цөхрөөд эцэст нь шууд оролцоход барууны хоригт сульдсан Орос ганц том түшгээ сөрөх тэнхээгүйдэж, манай төмөр зам хөдлөв. Миний болхи таамаг ийм. Женькогийн тарьсан гай 31,5 тэрбумаар тогтохгүй-боомт холболтод 10 тэрбум долларын хохирол учирна гэж Намбарын Энхбаяр шүгэлдэв. Зохиолчид аль ч намд харшилтай. Би ч тиймэрхүү. Сайд дарга болгохгүй бол жир гишүүн байж тэвчдэггүй хулгайчдынхаа хорхойг дарж, шинжлэх ухааныг шүтсэн гавлуудаар бүтцээ сэлбэж, намынхаа онолд нягтраач. Хөгжилд хурд нэмэх хөгшин залуу лидер танай намуудад байна уу? Байвал ардчиллыг үерлэн дэмжих багачууд жилээс жилд олширч гарааныхаа зураан дээр тэмүүлж байна. Намаа самарчаад ялалт өгсөнгүй гэж туних шившиг. Юун түрүү багаар ажиллаж сур. Дарга болох амбицаа аль ч намынхан нэгд эрэмбэлдгээ боль. Улсаа баяжуулж, ядуусаа өөд татахаа голлодог лидер Монголд алга. Өвгөн би хоёр гол намдаа ухаан суухыг ерөөж бичдэг. Сайн муу хэлүүлсэн залуус ная гарсан буурайг энэ үүдээр харах эсэхээ өөрсдөө мэд-би гуйхгүй. Та нарыг бурхан өршөөг.
Гадаад дотоодоос санхүүжилттэй, аюулгүй байдал тусгаар тогтнол гэх хийрхэл нь буцалсан ТББ олонтой улсад гадны хөрөнгө орж ирдэггүй аж. “Гадны хөрөнгө оруулалт их, гаднаас авдаг зээл бага” байхыг зохистой харьцаа гэдэг. Гэтэл манайх гадны хөрөнгө оруулалтыг хаагаад өндөр хүүтэй гадны зээлийг ихэсгэх замаар амиа зогоож үр удмаа өрөнд унагав. Хуулийн орчин Монголд гэнэт хувирч гадныхан хөрөнгөө алдах эрсдэл их. Тооцоотой хөрөнгө оруулагчид зугтсан шалтаг ердөө энэ. Манай ордууд аварга хэрэглэгч Хятадтай хилэлдэг нь барууны хөрөнгө оруулалтыг татаж, өөдлөх ганц өгөгдөл. Энэ өгөгдлийг “чулуу” болго.
Эрх баригчдын нэр хүнд навс унав. Тэд эх орноо сайхан болгоё гэж тэмүүлсэн нь үнэн хөөрхий. Ардчилал чөлөөт зах зээлийг сонгоод зүтгэсэн юм зайлуул. Гэвч мөрөөдөл нь үлгэр мэт аяндаа бүтсэнгүй. Эх орон хөгжих сайхан ч өөрөө баяжих бүр гоё ньявцын дунд тэдний шуналыг бадраав. Улсаа шударгаар удирдах ярвигтай тул халиранхай эрх баригч нар дүнхүү олноо зальдахаар сул олзонд хошуурлаа.Насаараа тансаглахад гарын ая даах бэл хураахгүй аваас нэр нүүр, мөнгөө барж гишүүн болсны ашиг юу билээ. Оргилд арай гэж гарсных баяжиж аваад буувал өөрт-улсын хөгжлөөс унацтай. Хүн төрөлхтөний хөгжлийн загвар судалж барагдахгүй-бөөн ядаргаа. Улсаа хөгжүүлэх бадрангуй мөрөөдөл-дов жалгын аминцар монгол мэхэнд сөхрөв. Залхуу монголчууд зах зээлийн шударга өрсөлдөөнөөс шантарч шогнойв. Бид бусдын адил баяжих дуртай ч мэдээж сул олзоор. Өөртөө хайргүй хүн байдаггүй ч олондоо хайртай нь бас алга. Улсаа хөгжүүлэх эх оронч үзлийг нүүдэлчний аминцар шунал дийллээ.  
Аль нам ялах-ард түмэнд түй ч үгүй. Учир нь тэд бүгд хулгайч. Хулгайч хулгайчаа ялах-олонд ашиггүй. Нийтийн давлагаагаар хулгайчдыг үсгүй хусвал сая цэвэршинэ. Үүний төлөө нийтээр зүтэг. Биесээ барьж идэхээр тэмцэлдэж буй хулгайч бүлэглэлүүдийг төр засгийн тавцангаас орвонгоор нь хус. Нэгийг хусаад нөгөөг үлдээвэл юу ч өөрчлөгдөхгүй. Бүлэглэлүүд цөм ав адил хулгайчид гэдэгт бүү эргэлз гэдгээ давтая. Төр засгийн толгойд нэг ч хулгайч бүлэглэл үлдээхгүй гэх зорилго тавиад түүнийгээ хэрэгжүүлбэл шударга ёс тогтоно. Хулгайч бүлгийг хулгайч бүлэг ялснаар хожил гарахгүй. Ялсан хулгайч бүлэг дархлагдаж ганцаараа даналзана. Луйвар хулгайг хүн ам нийтээрээ элбэж дийлсэн цагт л эх орон гүйцэд цэвэршинэ гэж мэд. Феодализмээс капитализмыг харайхаар 70 жил нисээд “Их өр” гэгчтэй газардсан сургамж саяхных. Магтсаар байж малыг минь барж, маажсаар байж голыг минь таслах дөхсөнийг бүү март.
                                                                                                           2026-04-25

Нийтлэлч Доржготов
]]> zulaa Wed, 29 Apr 2026 11:27:01 +0800 Халиун бугыг агнасан хэргийг Экологийн цагдаагийн алба шалгаж байна http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2695 http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2695
Сэлэнгэ аймгийн Шаамар сумын нутаг дэвсгэрт орших “Устай Шаамар, Хадан хошуу, Тужийн нарсны байгалийн цогцолборт газар”-ын бүсээс ховор амьтны жагсаалтад багтсан хоёр халиун бугыг хууль бусаар агнасан талаарх гомдол, мэдээлэл цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ. 
Дуудлагын дагуу алба хаагчид холбогдох шалгалтын ажиллагааг явуулж байгааг Экологийн Цагдаагийн Албанаас мэдээллээ. 
Халиун буга нь Монгол Улсын Засгийн газрын 2012 оны долдугаар тогтоолын нэгдүгээр хавсралтаар батлагдсан ховор амьтны жагсаалтад бүртгэгдсэн бөгөөд уг амьтныг агнах, тээвэрлэх,худалдахыг хуулиар хориглосон байдаг.
Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33.1.2 дахь хэсэг, мөн Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Сангийн сайдын 2017 оны А/297, 360 дугаар хамтарсан тушаалаар иргэдээс гэмт хэрэг, зөрчлийн талаарх мэдээллийг төлбөртэй авах зохицуулалттай.
Иймд байгаль орчны эсрэг гэмт хэргийн талаарх мэдээллийг Цагдаагийн байгууллагын 102 болон 70191070 дугаарын утсанд мэдээлж, хамтран ажиллахыг уриаллаа. 
]]> zulaa Tue, 28 Apr 2026 13:00:26 +0800 Ой, хээрийн гал түймрийн аюулаас 46 гэр, 19 өвөлжөө, хашаа саравч, 2 автомашиныг авран хамгаалжэ http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2694 http://bagakhangai.nutag.mn/index.php?newsid=2694
Улсын хэмжээнд дөрөвдүгээр сарын 19-ний өдрийн байдлаар нийслэлийн 2 дүүрэг, 9 аймгийн 33 суманд, 59 удаагийн ой, хээрийн гал түймэр бүртгэгдлээ.  Ой, хээрийн гал түймрийн аюулаас 46 гэр, 19 өвөлжөө, хашаа саравч, 2 автомашиныг авран хамгаалж, 3 айл өрхийн 8 иргэн, 2500 орчим малыг нүүлгэн шилжүүллээ.
Дээрх  гал түймэрт урьдчилсан байдлаар ойн 708 га, хээрийн 507.437 га, нийт 508.145 га талбай өртсөн байна.
Түймэр унтраах ажиллагаанд Онцгой байдлын байгууллага, Хил хамгаалах байгууллага, Цагдаагийн байгууллага болон орон нутгийн нийт 2452 хүн, 405 автомашинтайгаар оролцлоо.
]]> zulaa Thu, 23 Apr 2026 10:53:25 +0800